Herenboeren - Land van Weert

Herenboeren Land van Weert is een initiatief van een groep inwoners uit de regio Weert en Nederweert. Hun drijfveer is dat ze meer grip willen krijgen op wat ze eten. Voedsel is een primaire levensbehoefte.

Wat ze willen is gezond en lekker eten voor een goede prijs. Ze willen erop kunnen vertrouwen dat hun eten eerlijk is geproduceerd, met respect voor de boer, de dieren en de natuur.

Zij produceren hun eten in eigen omgeving en doen boodschappen op hun eigen boerderij.

Herenboeren Land van Weert is een professionele, circulaire boerderij met onbespoten voedsel van eigen grond. Zij pacht een terrein van zo'n 12 hectare.

Onderneming

Land van Weert is een coöperatie met Uitgesloten Aansprakelijkheid (U.A.), waarbij huishoudens zijn aangesloten. Dit betekent dat leden niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie; zij lopen alleen risico over hun ingelegde bedrag. Als lid ben je mede-eigenaar van de boerderij en nauw betrokken bij de productie van het voedsel.

De leden van de coöperatie kiezen een bestuur dat samen met de boeren de dagelijkse gang van zaken bepaalt. Voor grote beslissingen (bijv. investeringen of het teeltplan) is de instemming van de leden nodig.

De onderneming is eigendom van de coöperatie, die gezamenlijk de oogst verdeelt onder haar leden.

De boeren van de Herenboerderij zijn meestal in dienst bij de Vereniging van Herenboeren (er zijn ook enkele gevallen waarbij de boer in dienst is bij de coöperatie zelf). Bij alle Herenboeren gezamenlijk werken ruim 40 professionele boeren in loondienst die zijn gedetacheerd op de Herenboerderijen.

Grond

De grond wordt langdurig gepacht van Stichting BD Grondbeheer, die landbouwgrond met donaties en langjarige obligaties vrijkoopt om het blijvend beschikbaar te houden voor biodynamische landbouw. De grond wordt daarmee beheerd met een lange termijn perspectief. BD Grondbeheer verpacht het land onder voorwaarden die natuur, bodem en gemeenschap dienen, en mag het volgens haar statuten nooit verkopen.

Financiering

Herenboerderijen worden in principe opgericht zonder externe leningen of subsidies. De benodigde investeringen voor de start worden gefinancierd door de leden zelf via een eenmalige inleg. Deze ligt meestal tussen de € 2.000 en € 2.500 per huishouden, waarbij kleinere huishoudens vaak de helft betalen. In ruil daarvoor wordt ieder lid voor onbepaalde tijd mede-eigenaar van de coöperatie.

De gezamenlijke inleg vormt een startkapitaal van gemiddeld € 400.000 tot € 500.000 voor het ontwerp, de aanleg en de inrichting van de boerderij. Een vast bedrag (circa € 75.000) gaat naar begeleiding door de landelijke organisatie van Herenboeren, die het proces van oriëntatie tot exploitatie ondersteunt. Het resterende kapitaal wordt geïnvesteerd in zaken zoals grondwerk, irrigatie, hekwerken, dieren, machines, gereedschap, aanplant van bomen en struiken, en de uitvoering van een meerjarenplan voor een gezonde bodem.

Voorheen werd de landelijke organisatie gevoerd door Stichting Herenboeren. Deze stichting is failliet verklaard. Maar de stichting heeft een doorstart gerealiseerd onder de Vereniging van Herenboerderijen om de Herenboeren-coöperaties professioneel te blijven ondersteunen. Zij is nu werkgever van de ruim 40 boeren die voorheen in dienst waren bij de stichting en biedt daarnaast ondersteuning op het gebied van communicatie, ICT en KAM (kwaliteit, arbo en milieu). Ook werken enkele betrokkenen aan een nieuwe organisatievorm met eigen financiering, zodat de Herenboerenbeweging kan blijven bestaan én verder kan groeien.

De jaarlijkse exploitatiekosten – waaronder de kosten voor personeel, pacht, zaden en planten, voer, brandstof en onderhoud – worden volledig gedragen door de leden via een periodieke contributie. Deze wordt berekend per “mond” (afname-eenheid) en ligt gemiddeld tussen de € 8 en € 15 per week, afhankelijk van het type pakket (met of zonder vlees). In ruil daarvoor ontvangen leden wekelijks een deel van de oogst. De hoogte van de contributie wordt door de coöperatie jaarlijks vastgesteld en automatisch geïncasseerd.