Herenboeren - Heemstede

Herenboeren Heemstede is een coöperatieve boerderij, die groenten, aardappelen, fruit en varkens- en rundvlees produceert voor de eigen leden.

Leden willen weten waar hun eten vandaan komt door dit lokaal te produceren en willen er een eerlijke prijs voor betalen. Zij vormen een gemeenschap waar het goed toeven is voor mens en dier. Onder leiding van twee professionele boeren bewerken zij het land en bouwen aan een alternatief voor de traditionele landbouw, niet gericht op winst maar op een duurzaam voedselsysteem.

Herenboerderij Heemstede is 18,5 hectare groot en produceert voedsel voor zo’n 220 huishoudens.

Onderneming

Herenboeren Heemstede is een coöperatie met Uitgesloten Aansprakelijkheid (U.A.), waarbij zo'n 220 huishoudens zijn aangesloten. Dit betekent dat leden niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie; zij lopen alleen risico over hun ingelegde bedrag. Als lid ben je mede-eigenaar van de boerderij en nauw betrokken bij de productie van het voedsel.

Er zijn twee professionele boeren (full-time en part-time), een voor de tuin- en akkerbouw en een voor de dierlijke productie. Zij zijn beiden in dienst bij de landelijke Vereniging van Herenboeren. De leden van de coöperatie kiezen een bestuur dat samen met de boeren de dagelijkse gang van zaken bepaalt. Voor grote beslissingen (bijv. investeringen of het teeltplan) is de instemming van de leden nodig. Dit gebeurt op de halfjaarlijkse Algemene Ledenvergadering.

De onderneming is eigendom van de coöperatie, die gezamenlijk de oogst verdeelt onder haar leden.

Er zijn diverse ploegen en teams actief op de boerderij, allen bestaande uit leden die dagelijks en wekelijks een bijdrage leveren aan de boerderij. De ploegen ondersteunen de primaire productie op de boerderij, denk aan een veeploeg of een oogstploeg. De teams ondersteunen op andere belangrijke vlakken, zoals een bouwteam of ICT. Iedere ploeg en team heeft een coordinator en zij stemmen regelmatig af met boeren en bestuur. Per week wordt er voor ongeveer 10 FTE aan uren besteed op en rondom de boerderij door de leden.

Grond

De grond wordt langdurig gepacht (erfpacht) van het bisdom Haarlem-Amsterdam.

Er is veel geinvesteerd in de grond, denk aan verbeteren van de bodemgezondheid door specifieke teeltwijze, als ook planten van hagen, bloemrijke bermen en kruidrijke akkerranden, verbeteren van het watersysteem, toepassing van kruidrijk grasland, etc. We bouwen een database op met data afkomstig van regelmatig bemonsteren van de bodem en tweejaarlijkse monitoring op aanwezigheid van bodemleven.

Financiering

Herenboeren Heemstede is opgericht zonder externe leningen of subsidies. De benodigde investeringen voor de start worden gefinancierd door de leden zelf via een eenmalige inleg. Deze ligt rond € 2.500 per huishouden, waarbij kleinere huishoudens vaak de helft betalen. In ruil daarvoor wordt ieder lid voor onbepaalde tijd mede-eigenaar van de coöperatie.

De gezamenlijke inleg vormt een startkapitaal van gemiddeld € 400.000 tot € 500.000 voor het ontwerp, de aanleg en de inrichting van de boerderij. Een vast bedrag gaat naar begeleiding door de landelijke organisatie van Herenboeren, die de boerderijen op verschillende vlakken ondersteunt. Het resterende kapitaal wordt geïnvesteerd in zaken zoals grondwerk, irrigatie, hekwerken, dieren, machines, gereedschap, aanplant van bomen en struiken, en de uitvoering van een meerjarenplan voor een gezonde bodem en bijvoorbeeld de realisatie van een koude tunnelkas van ruim 70 meter.

De jaarlijkse exploitatiekosten – waaronder de kosten voor personeel, pacht, zaden en planten, voer, brandstof en onderhoud – worden volledig gedragen door de leden via een periodieke contributie. Deze wordt berekend per “mond” (afname-eenheid) en ligt gemiddeld tussen de € 8 en € 15 per week, afhankelijk van het type pakket (met of zonder vlees). In ruil daarvoor ontvangen leden wekelijks een deel van de oogst. De hoogte van de contributie wordt door de coöperatie jaarlijks vastgesteld en automatisch geïncasseerd.